Tο Μοιρολόι (Σελίδα 2)

Tο Μοιρολόι (Σελίδα 2)

Το Μοιρολόι στο Πωγώνι

Στην Ήπειρο αλλά και στο Πωγώνι της Βορείου Ηπείρου το μοιρολόι έχει πάρει μια διαφορετική μορφή. Εκτός από εσωτερικά συναισθήματα που εξωτερικεύονται μέσα από λόγια, κυρίως με τη μορφή των πολυφωνικών τραγουδιών, μοιρολόγια αποτελούν και μουσικά, ορχηστρικά (όσο μπορεί να ταιριάζει ο όρος) τραγούδια. Πολλά από αυτά έχουν ιδιαίτερο εθνικό χαρακτήρα, κατά της τουρκιάς και της τουρκο-αρβανιτιάς. Παράλληλα, πολλά από τα νεότερα μοιρολόγια αποτελούν, όπως αναφέραμε προηγουμένως, μοιρολόγια της ξενιτιάς και του αποχωρισμού, αποτυπώνοντας έτσι τη κατάσταση των καιρών. Ακόμη και στα σημερινά πανηγύρια, οι οργανοπαίχτες παίζουν μοιρολόγια, γιατί όπως έχει αναφερθεί, στην Ήπειρο ακόμη και ο γάμος ξεκινάει με μοιρολόι. Είναι η μορφολογία του τόπου που έχει αποτυπωθεί στον ψυχισμό του λαού σε συνδυασμό με τον χαμό αγαπημένων προσώπων και την αγάπη για τον ίδιο τον τόπο. Εκεί όπου ζωή και θάνατος, πένθος και η χαρά γίνονται ένα. Μέσα από την ηχητική μυσταγωγία της δωρικής πεντατονικής αρμονίας.
Άλλο ένα χαρακτηριστικά ενδεικτικό στοιχείο που φανερώνει τη συνέχεια της παράδοσης μέσα από το βάθος των αιώνων είναι ο τρόπος με τον οποίο θρηνεί η θρηνούσα. Είναι τα χαρακτηριστικά χτυπήματα στο σώμα και ιδιαίτερα στο κεφάλι, κινήσεις οι οποίες πηγάζουν από το υποσυνείδητο και τη ψυχική κατάσταση του ατόμου που θρηνεί.
Αξίζει να σημειωθεί πως επίσημα η εκκλησία δεν επιτρέπει την εκδήλωση των μοιρολογιών μέσα στους ναούς μιας και θεωρεί πως αποτελούν απευθείας κατάλοιπο αρχαίων παγανιστικών δοξασιών. Όσοι έχουν παραβρεθεί σε τέτοιους είδους κηδείες, αλλά και μνημόσυνα, θα πρέπει να έχουν προσέξει πως μέσα στην εκκλησία οι πενθούντες θρηνούν κλαίγοντας και μιλώντας στον νεκρό, αλλά δε κάνουν καμία αναφορά στον Κάτω Κόσμο, τον Άδη ή τον Χάρο.
Μέσα στο ορμητικό ποτάμι της ιστορίας, ο λαϊκός πολιτισμός αποτελεί καθαρή έκφραση της εθνοφυλετικής συνέχειας ενός λαού, είναι το γεφύρι που μας ενώνει με το παρελθόν, όπως τα πέτρινα γεφύρια τις δυο όχθες των ποταμών.
Ο λαϊκός αυτός πολιτισμός, του οποίου βρίσκουμε στοιχεία σε όλα τα μέρη όπου είχαν αποικήσει οι αρχαίοι μας πρόγονοι, σε ολόκληρο Βαλκανικό χώρο και φυσικά στη Μεγάλη Ελλάδα (Magna Graecia) της Νοτίου Ιταλίας.
(Η Ολλανδή μουσικολόγος Εύα Μολέν, που μελέτησε το Πωγωνίσιο μοιρολόι επί τρία χρόνια έχει πει συγκινημένη:» Όταν ακούω το Ηπειρώτικο μοιρολόι, δακρύζω. Νοιώθω μια συναισθηματική φόρτιση, κάτι αλλάζει μέσα μου, κάτι που μοιάζει να με συνδέει με τη γη, τη φύση και την ιστορία»).

 

Προηγούμενη Σελίδα